Skarbiec Faraona III

Tolos górnej fasady Skarbca
Tolos górnej fasady Skarbca

Górne piętro fasady Skarbca to niezwykle trafnie uchwycone i przedstawione wyobrażenie niewielkiej okrągłej budowli czyli tolosu stojącego pośrodku dziedzińca, otoczonego podwójną kolumnadą. Pomiędzy kolumnami, zarówno zewnętrznymi jak i samego tolosu, dostrzec możemy przedstawione w głębokim reliefie figury stojące na postumentach. W ten sposób artysta chciał nam zapewne pokazać, że w budowli, która była pierwowzorem dla Skarbca pomiędzy kolumnami ustawione były posągi bóstw i postaci mitycznych.

Łamany przyczółek górnej fasady Skarbca
Łamany przyczółek górnej fasady Skarbca

Trudno jest obecnie rozszyfrować, kogo dokładnie przedstawiają owe płaskorzeźby. Prawdopodobnie centralna postać w tolosie to bogini Tyche/Fortuna, na co wskazuje trzymany przez nią róg obfitości. Inni badacze uważają, że jest to egipska bogini Izyda utożsamiana z nabatejską Al-Uzzą. W głębi, po bokach tolosu, wyrzeźbione zostały wizerunki bogini zwycięstwa – skrzydlatej Nike/Wiktorii. Najbardziej tajemnicze są płaskorzeźby poniżej łamanych przyczółków. Ponieważ wydaje się, że ubrane są w krótkie spódniczki a nad głowami wymachują czymś co przypomina topory, uważa się je za tańczące kobiety-wojowniczki – czyli Amazonki.

Urna na szczycie centralnego tolosu Skarbca
Urna na szczycie centralnego tolosu Skarbca

Centralny tolos zwieńczony jest stożkowym dachem, na szczycie którego ustawiona jest na pojedynczym kapitelu korynckim wysoka prawie na 4 m kamienna urna. Według beduińskiej legendy w urnie tej ukryte zostały niewyobrażalne bogactwa potężnego faraona, który właśnie w ten sposób zabezpieczył je przed rabusiami. Inne legendy opowiadają o śmiałkach, którzy usiłowali dostać się do urny, by posiąść owe bogactwa, lecz oczywiście nikomu się to nie udało – wszyscy spadali tracąc życie lub zdrowie. W bliższych nam czasach (XIX wiek) miejscowi Beduini przy pomocy swych staroświeckich rusznic starali się rozbić lub zestrzelić urnę, ta jednak ostała się, choć widoczne są na niej ślady kul żądnych wzbogacenia się strzelców. Obecnie nikomu do głowy nie przychodzi już takie postępowanie, lecz jeszcze na niektórych rycinach wykonanych przez podróżników z początków XX w. (m.in. Leona de Laborde) widać miejscowych Beduinów celujących do urny w nadziei na zdobycie skarbów faraona.

Górne piętro fasady Skarbca
Górne piętro fasady Skarbca

Koryncka kolumnada otaczająca tolos podtrzymuje belkowanie dekorowane pięknym fryzem roślinnym oraz prawdopodobnie główkami Gorgon/Meduz (zatartymi przez ikonoklastów). Całość zwieńczona jest tzw. „uciętymi” lub inaczej mówiąc „złamanymi” przyczółkami, na szczytach których widoczne są dość dobrze zachowane figury orłów.

Obelisk "wychodzący" z łamanego przyczółka oraz "schodki" po prawej stronie fasady
Obelisk „wychodzący” z łamanego przyczółka oraz „schodki” po prawej stronie fasady

Przyglądając się fasadzie Skarbca można zauważyć jeszcze dwa elementy: „obeliski” wyrastające z górnego piętra i „wchodzące” w naturalną skałę powyżej oraz dwa rzędy otworów wykutych po obu stronach fasady. Co do pierwszych nie wiadomo, czy taka była koncepcja artysty, czy też są one świadectwem niedokończenia budowli (bądź jej surowej formy), otwory zaś prawdopodobnie służyły jako rodzaj skalnej drabiny umożliwiającej kamieniarzom i artystom wejście na specjalną tymczasową platformę, istniejącą w trakcie prac nad grobowcem.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s