Skarbiec Faraona V

Skarbiec Faraona
Skarbiec Faraona

Skarbiec Faraona jest jedną z najbardziej tajemniczych budowli starożytnych na Bliskim Wschodzie. Nie wiemy dokładnie, kiedy powstał, kto go wybudował i dla kogo był przeznaczony. Generalnie przez większość uczonych uznawany jest za grobowiec jednego z nabatejskich władców, choć istnieją również opinie widzące w Skarbcu świątynię któregoś z nabatejskich bóstw lub też świątynię grobową władcy wyniesionego do godności boga (być może króla Obodasa). Jeszcze więcej trudności nastręcza problem datowania Al-Chazne. Rozbieżności sięgają tutaj ponad 300 lat, od I w. p.n.e. do połowy III w. n.e.

Malowidło ścienne z Oplontis (Italia) przedstawiające aleksandryjską budowlę będącą pierwowzorem dla Skarbca
Malowidło ścienne z Oplontis (Italia) przedstawiające niezidentyfikowaną aleksandryjską budowlę będącą prawdopodobnie pierwowzorem dla Skarbca
Tolos zdobiący górną część fasady Skarbca Faraona
Tolos zdobiący górną część fasady Skarbca Faraona

Brak jakichkolwiek inskrypcji i zabytków archeologicznych pozwalających na dokładne datowanie skłania nas do podjęcia badań porównawczych i ikonograficznych. Porównując styl, technikę wykonania i zastosowane elementy dekoracyjne z innymi zachowanymi i znanymi nam zabytkami z obszaru Morza Śródziemnego trafimy prędzej czy później do hellenistycznej Aleksandrii w Egipcie i tam właśnie należy szukać pierwowzoru dla przepięknej fasady Skarbca. Zapewne była nim ówczesna galeria sztuki w formie podwójnego portyku otaczającego dziedziniec z usytuowanym pośrodku tolosem. Do kompleksu wchodziło się przez monumentalną bramę – propyleje, której odbicie widzimy w dolnej fasadzie Skarbca.

Skarbiec Faraona
Skarbiec Faraona

Zarówno w samym tolosie jak i w podcieniach portyków ustawione były rzeźby, na co wskazują nam ich przedstawienia na fasadzie Al-Chazne (tego typu „galerie” znamy m.in. ze starożytnego Rzymu, np. tzw. portyk Oktawii). Idąc dalej tym tropem (oraz biorąc pod uwagę wzmiankę u Strabona) dochodzimy do wniosku, że to właśnie z Aleksandrii musieli przybyć rzemieślnicy i artyści, którzy wykuli go dla jednego z nabatejskich królów. Zapewne miał on przyćmić swoją formą wszystkie dotychczasowe budowle Petry.

Wydarzenie to najprawdopodobniej mogło mieć miejsce za panowania króla Aretasa III (86-62 p.n.e.), który określał siebie na monetach jako Filhellenos, czyli miłośnik kultury i sztuki helleńskiej, Malichusa I (60-30 p.n.e.), Obodasa III (30-9 p.n.e.) lub Aretasa IV (9 p.n.e. – 40 n.e.), za czasów którego sztuka i architektura nabatejska przeżywały największy rozkwit.

Advertisements

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s