„Wielka Świątynia” III

Najważniejsza jednak z archeologicznego punktu widzenia zmiana miała miejsce w fazie V (I wiek n.e.), kiedy cały kompleks ponownie przebudowano. Przede wszystkim dokonano zmian w głównym budynku, wstawiając w niego… teatron (widownię) przeznaczony dla 620 osób. Otaczał on półokrągłą orchestrę o średnicy 6,4 m, przed którą znajdowała się niewielka scena (pulpitum).

Teatron "Wielkiej świątyni"
Teatron „Wielkiej świątyni”

By stworzyć oparcie dla widowni, zabudowano puste przestrzenie między kolumnami oraz wzniesiono w obrębie dawnej kolumnady specjalne sklepione pomieszczenia, które pełniły również funkcję podpór pod wzniesiony w tylnej części system schodów umożliwiający dostanie się na wyżej położone rzędy siedzeń. Widownia podzielona została na cztery sektory (cunei) rozdzielone trzema rzędami schodków (scalaria).

Teatron "Wielkiej świątyni"
Teatron „Wielkiej świątyni”
Kanał biegnący wzdłuż wschodniej ściany "świątyni"
Kanał biegnący wzdłuż wschodniej ściany „świątyni”

Kolejne dwie fazy (VI-VII) datowane są już na okres rzymski (po roku 106 n.e.). Nie wniosły one nic nowego do architektury całego kompleksu prócz niezbędnych napraw, a czasami także odbudowy, np. po trzęsieniach ziemi. Od końca II wieku n.e. (faza VIII) kompleks zaczął chylić się ku upadkowi. Swój żywot zakończył, podobnie jak i większość zabudowań nabatejsko-rzymskiej Petry w roku 363 n.e., w trakcie wspominanego już niszczycielskiego trzęsienia ziemi (faza IX). W kolejnych stuleciach aż po czasy współczesne (fazy X-XIV) całość była jedynie w krótkich okresach wykorzystywana w celach mieszkalnych.

"Wielka świątynia"
„Wielka świątynia”

Gdy w latach ’90 ubiegłego stulecia archeolodzy natrafili w trakcie wykopalisk na pozostałości teatru wbudowanego w budynek uważany przez nich za świątynię, zaskoczenie było ogromne, jako że nie znano do tej pory żadnych innych świątyń-teatrów. Może zatem nie powinniśmy traktować kompleksu „Wielkiej Świątyni” jako budowli sakralnej? W chwili obecnej wydaje się, że od samego początku kompleks ten pełnił raczej rolę budowli o przeznaczeniu świeckim. Teza, jak sądzą niektórzy badacze, że początkowo była to świątynia, którą następnie przekształcono w budynek świecki, jest mało prawdopodobna.

Wschodni mur otaczający wraz z wejściem do cysterny
Wschodni mur otaczający wraz z wejściem do cysterny

Być może budynek uważany wcześniej za świątynię był w początkowym okresie swego istnienia jedynie bazyliką, gdzie spotykano się, by zawierać transakcje handlowe lub rozstrzygać spory z nich wynikłe? Następnie, wznosząc teatron, przekształcono ją w rodzaj buleuterionu – miejsca, gdzie zbierała się ówczesna rada miejska? A może, jak chcą inni badacze, kompleks stanowił część pałacu królewskiego?

Po zapoznaniu się z historią tej tajemniczej budowli warto jeszcze zrobić sobie krótki spacer wokół jej zewnętrznych ścian. Po wschodniej stronie zobaczyć możemy zrekonstruowany tzw. wschodni mur otaczający. Podchodząc do niego zwróćmy uwagę na wlot potężnej cysterny o wymiarach 7,8 × 8,5 m i wysokości 5,88 m, mogącej pomieścić prawie 330 tysięcy litrów wody.

Bóstwo-sztylet
Bóstwo-sztylet

Idąc dalej, powyżej południowego muru poszukajmy na skalnej ścianie figurę interpretowaną jako bóstwo-sztylet, wykutą ku czci nabatejskiego boga Duszary. Nieco dalej za nią, pomiędzy tylną ścianą „świątyni” a południowym murem, znajduje się wejście do serii pomieszczeń nazwanych barokowymi. Nazwa wzięła się stąd, iż były one nadzwyczaj bogato dekorowane. W jednym z nich natrafiono m.in. na przepiękną stiukową (gipsową) dekorację sufitu, którą udało się archeologom częściowo zrekonstruować, mimo że runęła na podłogę.

Kompleks pomieszczeń "barokowych"
Kompleks pomieszczeń „barokowych”

Dalej, za pomieszczeniami barokowymi, widać częściowo odkopany kwartał mieszkalny składający się z jedenastu pomieszczeń datowanych na I wiek n.e. Wracając możemy jeszcze wspiąć się wewnętrznymi tylnymi schodami „świątyni” na jej szczyt i przyjrzeć się z góry wbudowanej w nią widowni teatru/odeonu.

Teatron "Wielkiej świątyni"
Teatron „Wielkiej świątyni”
Advertisements

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s