„Dolny Rynek”

Po powrocie na dolny temenos „Wielkiej Świątyni” warto na chwilę spojrzeć ku znajdującej się na wschód od niego otwartej, prawie pustej przestrzeni. Jest to wspominany już powyżej tzw. Dolny Rynek.

"Dolny Rynek". Widok od strony Świątyni Uskrzydlonych Lwów
„Dolny Rynek”. Widok od strony Świątyni Uskrzydlonych Lwów

Jego położenie pomiędzy kompleksem „Wielkiej Świątyni” a dzielnicą mieszkalną Ez-Zantur pozwalało przypuszczać, że miejsce to pełniło ważną rolę w życiu miasta. Jednak mimo to dopiero w roku 1998 przeprowadzono tu pierwsze badania wykopaliskowe, których wyniki przyniosły zaskakujące i niespodziewane rezultaty.

"Dolny Rynek". Widok od strony południowej
„Dolny Rynek”. Widok od strony południowej

Odkryto tu m.in. pozostałości wielkiego, otwartego zbiornika wodnego, wręcz basenu o wymiarach 23 × 43 m i głębokości 2,5 m. Znajdował się on w południowej części „rynku”, a na jego środku wznosiła się z niewielka budowla. By ów „budynek na wodzie” mógł powstać, należało wykuć w skale potężną (32 × 65 m) skalną półkę, nazwaną obecnie południowym tarasem. Głębokość wybranej skały dochodzi tu nawet do 16 m. Następnie obszar ten powiększono w kierunku północnym o 53 m, formując teren nazwany dziś północnym tarasem.

Południowy taras. na pierwszym planie widoczny fragment "budynku na wodzie"
Południowy taras. na pierwszym planie widoczny fragment „budynku na wodzie”
Mur oporowy dzielący "Dolny Rynek" na dwie części - północną i południową
Mur oporowy dzielący „Dolny Rynek” na dwie części – północną i południową

Pomiędzy południowym a północnym tarasem natrafiono na dwuipółmetrowej wysokości mur oporowy dzielący całą przestrzeń „dolnego rynku” na dwie części. Południowa część (taras południowy) tworzyła wspomniany powyżej sztuczny zbiornik wodny. Pośrodku tego można by rzec jeziora, na sztucznej prostokątnej wyspie wzniesiono niewielki pawilon o wymiarach 11,5 × 14,5 m z szerokimi wejściami od północy, wschodu i zachodu. Bogato zdobione obramowania wejść przypominały takowe w niektórych grobowcach fasadowych. We wnętrzu, bogato zdobionym dekoracją stiukową i malarską, której ślady odkryto w trakcie wykopalisk, znajdowały się prawdopodobnie cztery kolumny podtrzymujące strop, choć istnieje możliwość, że budynek nie był kryty dachem.

Budynek na wodzie. W głębi widoczny kompleks "Wielkiej Świątyni"
Budynek na wodzie. W głębi widoczny kompleks „Wielkiej Świątyni”

W trakcie dalszych badań odkryto również pozostałości skomplikowanego podziemnego systemu hydrotechnicznego łączącego zbiornik z północnym tarasem. Ponieważ na północnym tarasie nie natrafiono na pozostałości większych budowli, wysunięto hipotezę, że był on w rzeczywistości ogrodem tworzącym całość ze sztucznym jeziorem.

Pozostałości systemu hydrotechnicznego łączącego południowy zbiornik z "ogrodami"
Pozostałości systemu hydrotechnicznego łączącego południowy zbiornik z „ogrodami”

Taki obraz odpowiadałby przekazowi Strabona, który opisywał Petrę jako mającą wiele źródeł (w domyśle cystern) zaopatrujących w wodę domy i ogrody. Dojście do tej oazy zieleni prowadziło zapewne od strony kompleksu „Wielkiej Świątyni” poprzez wspomnianą powyżej wschodnią potrójną kolumnadę, która łączyła te dwa założenia architektoniczne.

"Dolny Rynek". Budynek na wodzie, mur oporowy i "ogrody"
„Dolny Rynek”. Budynek na wodzie, mur oporowy i „ogrody”

Prowadząca badania na obszarze „wodnego kompleksu” Leigh-Ann Bedal uważa, że powstał on prawdopodobnie za panowania króla Aretasa IV, gdzieś pod koniec I w. p.n.e., co współgrałoby z datowaniem kompleksowej rozbudowy „Wielkiej Świątyni”. Później, zapewne tuż po rzymskiej aneksji państwa Nabatejczyków, kompleks poddany został renowacji. Jaka mogła być rola „wodnego kompleksu” w nabatejskiej, a później rzymskiej Petrze? Zapewne było to miejsce odpoczynku, być może jedynie dla władców i ich dworu, a może dla wszystkich obywateli. Chłód błękitnej wody i soczysta zieleń roślin musiały tworzyć prawdziwą oazę spokoju w centrum rozgrzanego słońcem i codziennym życiem skalnego miasta.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s