Kasr al-Bint Firaun

Temenos otaczał najważniejszą świątynię w nabatejskiej Petrze Kasr al-Bint Firaun, co w języku arabskim oznacza „Zamek córki faraona”. Nazwa jest oczywiście powiązana z miejscową beduińską legendą o uwięzionej córce okrutnego egipskiego władcy. Świątynia Kasr al-Bint jest jedyną tak wspaniale zachowaną wolno stojącą budowlą nabatejskiej Petry.

Kasr al-Bint Firaun. Widok z al-Habis
Kasr al-Bint Firaun. Widok z al-Habis
Wschodnia ściana Kasr al-Bint Firaun
Wschodnia ściana Kasr al-Bint Firaun

Archeolodzy nie są do końca pewni, kiedy została wybudowana. Już pod koniec IV wieku p.n.e. stały w tym miejscu zabudowania, zapewne wtedy jeszcze mieszkalne. Później, w II wieku p.n.e., wzniesiono tu specjalną platformę, na której odbywały się religijne obrzędy ku czci bogów. Widoczny obecnie budynek świątynny wybudowany został w I wieku p.n.e., jednak nie wiemy dokładnie kiedy. Podobieństwo niektórych detali architektonicznych do Skarbca Faraona sugerowałoby okres panowania Aretasa III lub Malichusa I (jeśli Skarbiec został wybudowany za rządów któregoś z nich), jednak większość badaczy wskazuje w tym przypadku na Obodasa III jako króla, za którego rządów wzniesiono Kasr al-Bint. W okresie rządów Aretasa IV świątynia została odnowiona, podobnie jak w II wieku n.e., już po rzymskiej aneksji Petry. Zniszczeniu uległa w trakcie trzęsienia ziemi w roku 363 n.e.

Kasr al-Bint Firaun
Kasr al-Bint Firaun
Przedsionek Kasr al-Bint Firaun
Przedsionek Kasr al-Bint Firaun

Świątynia Kasr al-Bint jest budowlą wzniesioną z bloków miejscowego piaskowca, na planie kwadratu o boku 32 m i wysokości zachowanej do 23 m. Stoi na podium o wysokości 3 m, na które od strony północnej prowadziły monumentalne schody. Składa się z szerokiego pronaosu (przedsionka) i celli, we wnętrzu której, w tylnej części znajdują się trzy adytony. Fasadę przedsionka tworzył portyk in antis, składający się z czterech kolumn o średnicy 2 m i wysokości ponad 17 m, dekorowanych wspaniałymi korynckimi kapitelami.

Wejście do celli Kasr al-Bint Firaun
Wejście do celli Kasr al-Bint Firaun

W jego tylnej części znajdowało się potężne przejście zwieńczone łukiem, prowadzące do celli. Wzdłuż jej południowej ściany znajdowały się trzy pomieszczenia pełniące funkcję adytonów. W środkowym adytonie, na platformie wznoszącej się na ok. 1,4 m, stał na pozłacanej podstawie (o czym informuje nas jedno ze źródeł z okresu bizantyjskiego) kamienny betyl, symbolizujący bóstwo, któremu poświęcona była świątynia. W bocznych adytonach znajdują się wąskie wejścia na schody prowadzące na półpiętra oraz na dach, które to struktury nie dotrwały w całości do naszych czasów.

Wnętrze świątyni Kasr al-Bint Firaun
Wnętrze świątyni Kasr al-Bint Firaun

Świątynia Kasr al-Bint była bogato dekorowana od zewnątrz. Składały się na to między innymi dorycki fryz biegnący między architrawem a gzymsem, anty i pilastry dekorowane ornamentami geometrycznymi oraz modelowane w stiuku kwadratowe panele zdobiące dolne fragmenty wszystkich ścian budynku. Wystrój zewnętrzny uzupełniały pilastry we wszystkich narożnikach świątyni.

Kasr al-Bint Firaun
Kasr al-Bint Firaun. Widok od strony południowo-wschodniej

Świątynia Kasr al-Bint była prawdopodobnie poświęcona najważniejszemu bóstwu Nabatejczyków – Duszarze, identyfikowanemu tu później z Zeusem. Dodatkowo mogła być miejscem kultu innych bóstw, prawdopodobnie bogiń Al-Uzza i Allat, co sugerowałyby boczne adytony i późniejsze inskrypcje wymieniające m.in. Afrodytę (grecki odpowiednik bogini Al-Uzzy).

Wnętrze świątyni Kasr al-Bint Firaun
Wnętrze świątyni Kasr al-Bint Firaun

Przed świątynią zwróćmy uwagę na potężną prostokątną budowlę o wymiarach 10,8 × 12 m i wysokości 2,25 m. Są to pozostałości ołtarza, na którym odbywały się obrzędy poświęcone bóstwom czczonym w Kasr al-Bint.

Ołtarz przed świątynią Kast al-Bint Firaun
Ołtarz przed świątynią Kast al-Bint Firaun

Prowadzone przez archeologów brytyjskich i francuskich badania wokół ołtarza doprowadziły do odkrycia położonej na zachód od ołtarza eksedry, w której ustawione były marmurowe posągi cesarzy rzymskich, m.in. Marka Aureliusza (zachowała się wspaniała głowa posągu).

Eksedra należąca do kompleksu świątyni Kasr al-Bint Firaun
Eksedra należąca do kompleksu świątyni Kasr al-Bint Firaun
Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s