Al-Chubta II

Kierując się na południowy wschód od dwóch pierwszych wyżyn (trzecia znajduje się ok. 50 m na wschód od nich), dojdziemy do pozostałości dużego zbiornika wodnego, zamkniętego od strony północnej niewielką tamą, wybudowaną z regularnie obrobionych bloków kamiennych. W czasach nabatejskich zbiornik ten przykryty był kamiennymi płytami, o czym świadczą resztki podpór podtrzymujących niegdyś strop. Poniżej,…

Al-Chubta

Kontynuując wycieczkę dalej w kierunku południowym, po kilku minutach zobaczymy po lewej stronie początek dawnej nabatejskiej drogi procesyjnej, prowadzącej na szczyt Al-Chubta. Znajduje się on prawie dokładnie w połowie drogi pomiędzy Grobowcem Sekstiusa Florentinusa a Grobowcem Pałacowym (Trasa nr 4). Jest to najwygodniejsze obecnie podejście na szczyt. Pozostałe dwie ścieżki zaczynają się przy Grobowcu Urny…

Grobowiec Sekstiusa Florentinusa

Idąc dalej w kierunku południowym, wzdłuż zachodniego zbocza Al-Chubta, dojdziemy po kilku minutach do najdalej na północ wysuniętego grobowca nekropoli królewskiej. Jest to Grobowiec Sekstiusa Florentinusa – rzymskiego gubernatora prowincji Arabia zmarłego w roku 129 n.e. Mimo że fasada grobowca jest bardzo źle zachowana, jest ona jednocześnie jedną z najbogatszych i najlepiej dopracowanych pod względem…

Karminowa Fasada

Po wizycie w domu Doroteosa kierujemy się teraz na południe. Mijamy kolejne skalne pomieszczenia (m.in. niewielki grobowiec, tryklinium i nisze wotywne), by po chwili dojść do tzw. Fasady Karminowej. Jej nazwa wzięła się od intensywnej czerwieni piaskowca, w którym została wykuta. Jest to przepiękny przykład fasady we wczesnym stylu rzymskiej świątyni, z dwoma pilastrami zwieńczonymi…

Dom Doroteosa

Następnie kierujemy się dalej na wschód w stronę północno zachodniego zbocza potężnego wzniesienia Al-Chubta. Widać na nim dwa rzędy (jeden pod drugim) wykutych w skale „okien”, poniżej kanału dostarczającego wodę do centrum Petry. To kolejny cel naszej wycieczki – tzw. Dom Doroteosa. Na stromych, północno-zachodnich zboczach Al-Chubta wykuta została w skale spora liczba domów, pojedynczych…

Mughar an-Nasara

Początkowo będziemy musieli zejść jedną z niewyraźnych ścieżek prowadzących na wschód, w stronę koryta Wadi Mataha lub Wadi Nasara (z widocznymi pozostałościami północnych murów Petry). W miejscu, gdzie łączą się obie wadi, natkniemy się na wyraźną drogę prowadzącą spod podstawy Grobowca Pałacowego właśnie do Mughar an-Nasara. Podczas gdy odcinek w stronę Grobowca Pałacowego jest bardzo piaszczysty,…

Grobowiec Turkmanija

Na zachód od Twierdzy Conway ciągnie się jedna z najpiękniejszych dolin wokół Petry – Wadi Turkmanija/Abu Olleqa, do dzisiaj pełna ogrodów i zielonych, kwitnących oleandrów. To właśnie tu znajduje się kolejny, ważny cel naszej wycieczki – tzw. Grobowiec Turkmanija. Położony jest nieco na północny zachód od Twierdzy Conway, a można się do niego dostać jedną…

Kościół na Północnym Grzbiecie i Twierdza Conway

Powyżej kompleksu Błękitnej Kaplicy znajduje się tzw. Kościół na Północnym Grzbiecie, wybudowany w początkach V w. n.e. powyżej nabatejskiego zbiornika (cysterny) na wodę. Kościół miał typową formę trójnawowej bazyliki o wymiarach 18,1 × 13,5 m. Do wnętrza wchodziło się przez niewielki, dwukolumnowy portyk. Centralna nawa, najszersza ze wszystkich, zakończona była apsydą podczas gdy nawy boczne,…

Błękitna Kaplica

Wycieczkę rozpoczynamy przy zadaszonym kościele bizantyjskim (Trasa nr 4). Kierujemy się na północ, ku znajdującym się powyżej dwóm kolejnym kościołom bizantyjskim. Są to tzw. Kościół na Północnym Grzbiecie (nazwany tak od miejsca swojego położenia – na rozległym grzbiecie wzniesienia Dżabal Kabr Dżumajan ciągnącym się wzdłuż Wadi Turkmanija) oraz niewielki kompleks pomieszczeń wokół tzw. Błękitnej Kaplicy…

Al-Habis II

Podejście rozpoczynamy z niewielkiego dziedzińca, którego pozostałości przylegają do południowego wejścia prowadzącego na tzw. dolny okręg. Po pokonaniu zrekonstruowanych schodów stajemy w dolnym okręgu, skąd w stronę wschodnią rozciąga się wspaniały widok na rozległe centrum Petry. Widać stąd jak na dłoni Ulicę Kolumnową prowadzącą do temenosu świątyni Kasr al-Bint. Na prawo położone są Rynki oraz…

Al-Habis

Już od czasów J. L. Burckhardta Al-Habis nazywane jest petrejskim akropolem. Nie ze względu na pełnioną funkcję (jak słynny Akropol ateński), ale ze względu na dominującą pozycję nad centrum miasta. Spacer wokół Al-Habis zaczynamy przy „skalnym” muzeum. Idąc stąd ścieżką wykutą w północnym zboczu akropolu i podziwiając po prawej stronie widoki ponad Wadi Siyyagh, będącej…

Ez-Zantur II

Kontynuując naszą podróż, możemy nieco się cofnąć i obejść szczyt wzniesienia Ez-Zantur od strony północnej. Będziemy mieli wówczas okazję zapoznać się z wynikami szwajcarskich badań na obszarach Ez-Zantur I i Ez-Zantur III. W obu tych przypadkach archeolodzy odkopali zabudowania mieszkalne datowane od I wieku p.n.e. po IV wiek n.e. Typowy nabatejski a później rzymski dom…

Ez-Zantur

My jednak skierujmy się ścieżką odchodzącą w lewo od Dżabal Madbach i prowadzącą do widocznego w oddali zrekonstruowanego i odbudowanego przez archeologów prostokątnego budynku. Znajduje się on na południowym stoku wzniesienia Ez-Zantur, gdzie mieściła się dzielnica mieszkalna nabatejskiej Petry. To właśnie w tym miejscu – nazwanym Ez-Zantur IV – pracująca od wielu lat w Petrze…

Wadi Farasa II

Idąc dalej wzdłuż Wadi Farasa możemy na chwilę zboczyć do biegnącej równolegle w stosunku do niej przeuroczej niewielkiej dolinki pełnej rosnących tu wiosną irysów i porozrzucanych niezliczonych fragmentów nabatejskiej i rzymskiej ceramiki. W tym celu należy zaraz za kompleksem Grobowca Rzymskiego Żołnierza skręcić w lewo (na południowy-zachód) i wejść w pierwszą dolinkę po lewej stronie….

Grobowiec Rzymskiego Żołnierza

Opuszczając rejon Świątyni w Ogrodzie schodzimy do wykutego w skale Grobowca Rzymskiego Żołnierza, który wraz z Tryklinium nr 235 oraz kolumnowym dziedzińcem tworzył niegdyś zwarty kompleks grobowy podobny do takiego, jaki został opisany w inskrypcji na fasadzie Grobowca Turkmanija (patrz tekst poświęcony grobowcom fasadowym). W fasadzie Grobowca Rzymskiego Żołnierza prócz trójkątnego przyczółka oraz wyróżniających się wielkością…

Wadi Farasa

Naszą wycieczkę kontynuować teraz będziemy drugą nabatejską drogą procesyjną, która na szczyt prowadziła od strony południowo zachodniej wzdłuż Wadi Farasa. My będziemy schodzić nią w odwrotnym kierunku niż udający się niegdyś na obrzędy nabatejscy wierni. W trakcie wędrówki wykutymi na stromych zboczach schodami natknąć się można na kilka nabatejskich inskrypcji oraz na dwa rzadko spotykane…

Wielka Wyżyna Ofiarna

Za pozostałościami fortu, na samym szczycie wzniesienia, położona jest Wielka Wyżyna Ofiarna. Spacer w jej kierunku najlepiej rozpocząć ścieżką biegnącą na lewo od fortu. Po krótkiej wspinaczce dojdziemy na szczyt, gdzie znajduje się wyżyna. Składa się ona z wykutego w skale dziedzińca o wymiarach 16 × 7 m, dwóch ołtarzy – prostokątnego i okrągłego, niewielkiego…

Obeliski i ruiny fortu

Nasz kolejny spacer po Petrze rozpoczynamy w pobliżu tzw. Ulic Fasadowych, w miejscu gdzie Wadi Musa łączy się z mniejszą, wąską doliną Wadi Muhafir. To właśnie tu zaczyna się nabatejska droga procesyjna, prowadząca do położonego na szczycie Dżabal Madbach (nazwa w języku arabskim oznacza miejsce ofiar), najważniejszego miejsca kultowego w Petrze, określanego jako Wielka Wyżyna…

Nekropola królewska – Grobowiec Urny

Kontynuując spacer w kierunku południowym dojdziemy po chwili do schodów, które zaprowadzą nas bezpośrednio na wykuty w skale dziedziniec wraz z dwoma portykami kolumnowymi, znajdujący się przed imponującym Grobowcem Urny. Z dziedzińca rozciąga się piękna panorama centrum Petry z widoczną w tle, po lewej stronie, potężną skałą Umm al-Bijara. Poniżej dziedzińca ciągną się dwa rzędy…

Nekropola królewska – Grobowiec Koryncki

Położony obok, po prawej stronie – Grobowiec Koryncki – nazwę swą zawdzięcza pierwszym podróżnikom, którzy mylnie zinterpretowali jego kolumny i kapitele jako korynckie. Pomijając fatalny stan zachowania, na pierwszy rzut oka fasada Grobowca Korynckiego przypomina Skarbiec Faraona. I rzeczywiście, patrząc na górne piętro fasady dostrzegamy tolos i dwa flankujące go pawilony z przyczółkami łamanymi, identycznymi…

Nekropola królewska – Grobowiec Pałacowy

Wychodząc z kościoła kierujemy się teraz w stronę widocznych na wschodzie, potężnych fasad grobowców królewskich. Przechodzimy przez wybudowany niedawno mostek nad Wadi Mataha, a następnie rozpoczynamy łagodne podejście ścieżką prowadzącą do dwóch wyróżniających się skalnych fasad na Nekropoli Królewskiej – należących do Grobowca Pałacowego i Grobowca Korynckiego. Wpierw podejdźmy do znajdującego się po lewej stronie…

Kościół wczesnochrześcijański II

W pierwszej połowie VI w. cały kompleks gruntownie przebudowano. Zmiany w kościele obejmowały zakończenia bocznych naw, gdzie teraz w miejscu pastoforii powstały półowalne apsydy. Przed apsydą nawy głównej wzniesiono podwyższoną o dwa stopnie platformę (prezbiterium), która niegdyś odgrodzona była marmurową balustradą (jej fragment można zobaczyć obecnie w nowym oddziale Muzeum Narodowego w Ammanie). Przy północno-zachodniej…

Kościół wczesnochrześcijański

Około 150 m na wschód od Świątyni Uskrzydlonych Lwów znajdują się pozostałości pochodzącej z okresu bizantyjskiego największej w Petrze bazyliki chrześcijańskiej (kościoła), odkrytej i badanej w pierwszej połowie lat dziewięćdziesiątych ubiegłego stulecia, między innymi przez polskich archeologów Zbigniewa Fiemę i Tomasza Waliszewskiego. Obecnie bazylika jest częściowo przykryta dachem, by chronić niezwykle cenne mozaiki znalezione w…

Świątynia Uskrzydlonych Lwów II

W trakcie wykopalisk prowadzonych we wnętrzu celli archeolodzy natrafili także na niezwykle interesujący przykład nabatejskiego kamiennego idola, z inskrypcją dedykującą go bogini: Hayyan, syn Nybat(a) dedykuję bogini… I choć nie wiemy, jakiej bogini dotyczy dedykacja, to dzięki inskrypcji możemy być prawie pewni, że świątynia poświęcona była bóstwu żeńskiemu. Badacze wskazują w tym przypadku na dwie…