Teatr III

Powyżej skalnej ściany ponad widownią dostrzec można jeszcze pozostałości jednego z głównych kanałów dostarczających wodę do centrum Petry, natomiast w skalnych wnękach widoczne są grobowce, które ostały się w trakcie przygotowywania tego terenu pod budowę teatru. To, wydawać by się mogło barbarzyńskie zniszczenie w trakcie budowy teatru istniejących tu wcześniejszych grobowców fasadowych, ma dziś dla…

Teatr II

Do teatru można było wejść od strony Wadi Musa poprzez dwa wykute w skale pasaże (vomitoria) znajdujące się po obu stronach widowni. Także widownia teatru (theatron), przeznaczona dla około 7-8 tysięcy widzów, prawie w całości wykuta została w skale, jedynie po bokach jej fragmenty zostały nadbudowane. Widownia podzielona została na trzy horyzontalne części (cavea) oddzielone…

Teatr

Po kolejnych kilkudziesięciu metrach dochodzimy do teatru. Już na pierwszy rzut oka widać, że budowla ta przerwała bieg istniejącej tu niegdyś nekropoli. I rzeczywiście, jeśli spojrzymy w górę, zauważymy, że w trakcie wykuwania w skale widowni teatru zniszczono znajdujące się w tym miejscu grobowce, po których zostały jedynie niewielkie fragmenty komór grobowych widoczne teraz jako…

Grobowiec Unejszu

Najdalej na południe wysuniętym grobowcem nekropoli urzędników królewskich jest tzw. Grobowiec Unejszu, leżący powyżej opisanego wcześniej Grobowca z 17 Pochówkami, dokładnie naprzeciw Ulic Fasadowych. Dzięki znalezionej w nim jeszcze w XIX wieku inskrypcji jest to jeden z nielicznych grobowców w Petrze ze znanym nam z imienia właścicielem. Unejszu był prawdopodobnie najważniejszym urzędnikiem (zarządcą) na dworze…

Ulice fasadowe

Tuż obok znajduje się miejsce, w którym skalny wąwóz zupełnie się otwiera. Przed nami w oddali widać już widownię teatru. Po lewej stronie zauważyć można schody prowadzące na szczyt Dżabal Madbah, gdzie znajduje się najważniejsze miejsce kultu Nabatejczyków, tzw. Wielka Wyżyna Kultowa (patrz opis trasy nr 5). Za schodkami a przed widocznym w oddali teatrem,…

Grobowiec z 17 Pochówkami

Idąc dalej w kierunku centrum Petry, mijamy po lewej stronie kolejne skalne grobowce, tym razem w typie pylonowym, które jednak zostały bardzo uszkodzone w trakcie jednego z trzęsień ziemi. Po prawej stronie zwróćmy natomiast uwagę na sześć wznoszących się coraz wyżej skalnych fasad grobowców. Tak naprawdę było ich tu oryginalnie siedem: fasada pierwszego z nich,…

Grobowce 67-70

Pierwsza z nich, fasada nr 67, to piękny przykład klasycznego grobowca w typie Hegra. Jego cechą szczególną jest dodatkowa komora grobowa znajdująca się u samego szczytu, pomiędzy rozchodzącymi się schodkami. Jest ona niewielka (ok. 2,8 × 2,8 m), ale z całą pewnością służyła jako miejsce pochówku. Jeśli przyjrzymy się uważnie ścianie, dostrzeżemy pomiędzy rozchodzącymi się…

Zewnętrzny Siq

Przy Skarbcu Faraona Wadi Musa skręca w kierunku północno-zachodnim. Od tego miejsca nosi zwyczajową nazwę Siqu Zewnętrznego (ang. Outer Siq) i coraz bardziej rozszerzając się, prowadzi w kierunku tzw. nekropoli królewskiej i teatru. Wyruszając spod Skarbca, już po kilkudziesięciu metrach widzimy po prawej stronie ogromną skalną wnękę. Są to pozostałości jednego z największych w Petrze…

Wadi al-Jarra

Prowadzone na początku XXI wieku przez archeologów jordańskich niewielkie wykopaliska poniżej Skarbca Faraona doprowadziły do odkrycia kolejnych grobowców fasadowych. Są one prawdopodobnie wcześniejsze niż sam Skarbiec, choć niektórzy badacze, sądząc po rodzaju zastosowanej dekoracji architektonicznej, uważają, że mogłyby one również być późniejsze. Wciąż więc jesteśmy jeszcze daleko od uzyskania odpowiedzi na pytanie kiedy Skarbiec Faraona…

Skarbiec Faraona IV

Po zachwytach nad fasadą Skarbca Faraona wchodzimy do jego wnętrza, które jest zupełnym zaprzeczeniem bogatego przepychu tej pierwszej. Mijając dwie środkowe kolumny, stajemy w przedsionku, mając przed sobą ogromne, prawie ośmiometrowej wysokości bogato zdobione wejście do głównej komory, po bokach zaś nieco mniejsze, choć równie imponujące rozmiarami i dekoracją wejścia do komór bocznych. Centralna komora…

Skarbiec Faraona III

Górne piętro fasady Skarbca to niezwykle trafnie uchwycone i przedstawione wyobrażenie niewielkiej okrągłej budowli czyli tolosu stojącego pośrodku dziedzińca, otoczonego podwójną kolumnadą. Pomiędzy kolumnami, zarówno zewnętrznymi jak i samego tolosu, dostrzec możemy przedstawione w głębokim reliefie figury stojące na postumentach. W ten sposób artysta chciał nam zapewne pokazać, że w budowli, która była pierwowzorem dla…

Skarbiec Faraona II

Wykuta w czerwono-różowym piaskowcu fasada Skarbca ma 38,77 m wysokości i 24,9 m szerokości. Składa się wyraźnie z dwóch pięter. Niższa kondygnacja przypomina wyglądem wejście do hellenistycznej świątyni. Sześć potężnych kolumn, zwieńczonych korynckimi kapitelami, z których dwie środkowe są wolno stojące, podtrzymuje finezyjnie zdobione belkowanie. Dekoracja to występujące naprzemiennie puchary flankowane sfinksami oraz ornamenty roślinne….

Skarbiec Faraona

Stoimy przed najpiękniejszą budowlą Petry, Jordanii, a może i całego Bliskiego Wschodu: tzw. Skarbcem Faraona, w języku arabskim określanym jako Al-Chazne Firaun. Nie jest niczym dziwnym, że trudno obecnie kontemplować ten zabytek w samotności: właściwie przez cały dzień tłumy zachwyconych turystów podziwiają ten cud starożytnej architektury. W zależności od pory dnia skalna fasada Skarbca przybiera…

Siq III

Wyjątkowego typu przedstawieniem jest znajdujący się kilkanaście metrów dalej ogromny skalny relief przedstawiający postać ludzką, zapewne kupca, prowadzącego trzy dromadery w stronę centrum miasta. Właściwie zachowały się jedynie nogi kupca i wielbłądów, ale jeśli uważniej przyjrzymy się skalnej ścianie ponad nimi, to dostrzeżemy również korpusy zwierząt. Nieco dalej w stronę centrum Petry zachowały się pozostałości…

Siq II

W czasach nabatejskich i rzymskich Siq wyłożony był dużymi płaskimi blokami twardego piaskowca tworzącymi brukowaną drogę, której fragmenty zachowały się w wielu miejscach po dzień dzisiejszy. Na ścianach wąwozu dostrzec można kilkadziesiąt nisz wotywnych i kommemoratywnych wyrzeźbionych w skale, zawierających wyobrażenia bóstw nabatejskich w formie prostokątnych betyli. Jedną z pierwszych a zarazem najciekawszych jest wotywna…

Siq

Za wspomnianą powyżej tamą rozpoczyna się Siq – długi na ponad kilometr, wijący się skalny kanion stanowiący główne wejście do Petry od strony wschodniej, m.in. z przebiegającej opodal Drogi Królewskiej i wzniesionej przez Rzymian Via Nova Traiana. Początkowo Siq nie wygląda zbyt okazale. Ściany sięgają tu jedynie kilkunastu metrów. Wystarczy jednak przejść nieco dalej, a…

Tama

Dolina Bab as-Siq kończy się zaporą wybudowaną w roku 1964 w miejscu oryginalnej nabatejskiej tamy z I wieku n.e., mającej zabezpieczać Siq przed masami wody spływającej z okolicznych wzgórz w czasie pory deszczowej. Nadmiar wody kierowany był do wykutego w pobliżu potężnego tunelu, długiego na prawie 90 m, i dalej kanałami wzdłuż Wadi Muslim, Wadi…

Tryklinium Aslah

Stojąc przed wejściem do Grobowca Obelisków, po drugiej stronie wadi, dostrzec można wąską ścieżkę biegnącą wzdłuż wadi i prowadzącą do zespołu zabytków nazywanego Kompleksem Tryklinium Aslah. W jego skład wchodzą, oprócz samego tryklinium, także obszerny grobowiec komorowy, liczne wykute w skale groby jamowe i nisze wotywne, a także cysterny wraz z wydrążonymi w skale kanałami….

Al-Madras

W pobliżu Grobowca Obelisków od głównej drogi prowadzącej do centrum Petry odchodzi w lewo ścieżka, a następnie wykuty w skale pasaż, którym można w ciągu kilkunastu minut dojść do przedmieść skalnego miasta zwanych Al-Madras, gdzie prócz rozlicznych wykutych w skale cystern, nisz, schodów i pomieszczeń znajduje się jedna z nabatejskich „wyżyn”. Wyżyny były to typowe…

Inskrypcja z Bab as-Siq

Dokładnie naprzeciw Grobowca Obelisków i Tryklinium Bab as-Siq, po drugiej stronie wadi, na wysokości około 5 m, znajduje się wyryta w skale dwujęzyczna, nabatejsko-grecka inskrypcja, która informuje nas, że niejaki Abdomanchos, syn Achajosa wybudował w tym miejscu grobowiec dla siebie i swych dzieci, w okresie panowania króla Malichusa. Niektórzy badacze sądzą, że choć nie ma…

Tryklinium Bab as-Siq

O wykorzystaniu Grobowca Obelisków w późniejszym okresie świadczyć może również znajdująca się poniżej niego i przesunięta nieznacznie w prawo od jego osi fasada budowli nazywanej Tryklinium Bab as-Siq. W języku łacińskim słowem triclinium określano salę biesiadną z ławami ustawionymi wzdłuż trzech ścian. Nabatejczycy wykorzystywali niektóre tryklinia, podobnie jak i nieco mniejsze biklinia, gdzie ławy ustawione…

Grobowiec Obelisków

Kilkadziesiąt metrów dalej, po przeciwnej stronie Wadi Musa, zobaczyć możemy najciekawszą i zarazem największą budowlę w Bab as-Siq, którą stanowi połączenie wykutych w żółtym piaskowcu Grobowca Obelisków i Tryklinium Bab as-Siq. Stosunkowo prostą fasadę grobowca tworzą cztery ok. siedmiometrowej wysokości kamienne obeliski, stojące na prostokątnych podstawach. Pomiędzy centralnymi obeliskami znajduje się wejście do grobowca, powyżej…

Skały duchów

Chwilę później dochodzimy do widocznych po prawej stronie trzech wolno stojących, regularnie obrobionych bloków skalnych wyglądających jak wieże. Tuż przed nimi, na znajdującej się po lewej stronie niewielkiej skale (będącej de facto grobowcem) zobaczyć możemy wykuty w płaskim reliefie całkiem dobrze zachowany obelisk, stojący na prostokątnym podium. Obelisk ten to tzw. nefesz (w językach semickich…

Bab as-Siq

Obszar pomiędzy centrum turystycznym w Wadi Musa a prowadzącym do centrum Petry niesamowitym skalnym wąwozem, nazywanym przez miejscowych as Siq (wąwóz, kanion), to kręta, zwężająca się dolina, nosząca nazwę Bab as-Siq, co w języku arabskim znaczy Brama Wąwozu. Zaraz po wejściu do owej doliny, gdzie obecnie wytyczono dwie „aleje”, jedną dla turystów pieszych, a drugą…